Chủ Nhật, 17 tháng 4, 2016

Mỗi tuần một câu hỏi marketing: Muốn làm agency thì phải học gì? Và học gì ở đại học? [phần 2]

Chào các bạn,

Trong phần đầu tiên của câu trả lời, anh đã nêu ra 5 kỹ năng cần thiết cho các bạn “nhập môn” ngành Communication là: 1. Kỹ năng quan sát, 2. Kỹ năng phân tích, 3. Kỹ năng suy nghĩ logic, 4. Kỹ năng truyền đạt, 5. Kỹ năng làm việc nhóm.

Trong 5 kỹ năng này, kỹ năng nào chúng ta có thể “(tự) học là được”?
Anh nghĩ đó sẽ là 3 kỹ năng đầu tiên: quan sát – phân tích và suy nghĩ logic. Hiểu như thế này nhé: các công ty bỏ rất nhiều tiền ra làm quảng cáo không phải là một hình thức nghệ thuật hay giải trí cho người tiêu dùng, mà để truyền tải thông tin một cách thuyết phục. Vì vậy yếu tố đầu tiên của người làm Communication là phải "đọc" và "hiểu" quảng cáo đã, rồi mới "nói" lại cho người tiêu dùng được.

Nên các bạn có thể tự rèn luyện 3 kỹ năng trên bằng một bài tập nho nhỏ sau:

“Khi xem các đoạn TVC quảng cáo hay mẫu quảng cáo trên báo, hãy cố gắng suy nghĩ và trả lời các câu hỏi sau:
a. Mục tiêu của mẫu quảng cáo này muốn truyền tải thông tin gì? Thông tin đó có ích gì cho doanh nghiệp?
b. Khách hàng mục tiêu mà mẫu quảng cáo này muốn nhắm đến là ai? Vấn đề của người tiêu dùng là gì? Và nhãn hàng thể hiện vai trò ra sao?
c. Ý tưởng chủ đạo của mẫu quảng cáo này là gì? Cách thể hiện thông điệp này của nhãn hàng khác biệt với các đối thủ cùng ngành như thế nào?”

Để hiểu rõ hơn, anh sẽ phân tích thử một mẫu quảng cáo khá “ấn tượng” của công ty Ogilvy&Mather làm cho Bộ giao thông để cổ vũ việc đội nón bảo hiểm.

"Tất cả đều là ngụy biện. Hãy đội nón bảo hiểm. 12,000 người chết mỗi năm vì tai nạn giao thông""Tất cả đều là ngụy biện. Hãy đội nón bảo hiểm. 12,000 người chết mỗi năm vì tai nạn giao thông"
----
Mục tiêu của mẫu quảng cáo này là gì? Thông tin đó có ích gì cho doanh nghiệp?

Mục tiêu của mẫu quảng cáo này là “gạt bỏ những lý do không chính đáng và cổ động đội nón bảo hiểm”. Trường hợp này đây là một chiến dịch “truyền thông xã hội” vì “doanh nghiệp” ở đây là chính phủ, mục tiêu là sự an toàn của người dân.

Khách hàng mục tiêu mà mẫu quảng cáo này muốn nhắm đến là ai? Vấn đề của người tiêu dùng là gì? Và nhãn hàng thể hiện vai trò ra sao?

Khách hàng mục tiêu mà mẫu quảng cáo này muốn nhắm đến có vẻ là các bạn trẻ có xu hướng xem nhẹ tầm quan trọng của việc đội nón bảo hiểm. Và ẩn sâu đằng sau hành động đó là “sự thật ngầm hiểu” vì “tai nạn giao thông sẽ không xảy ra với tôi”.

“Vấn đề” của người tiêu dùng này là “excuse” – ngụy biện. “Đội nón bảo hiểm trông ngu ngốc. Đội nón bảo hiểm sẽ làm hỏng mái tóc của tôi …”

Và thông điệp của mẫu quảng cáo là “Tai nạn giao thông có thể xảy ra với bất kỳ ai. Tất cả các lý do trên đều là ngụy biện, hãy đội nón bảo hiểm”.

Ý tưởng chủ đạo của mẫu quảng cáo này là gì? Cách thể hiện thông điệp này của nhãn hàng khác biệt với các đối thủ cùng ngành như thế nào?”

Ý tưởng chủ đạo của mẫu quảng cáo này là những hình ảnh hơi “ghê rợn” nhưng ấn tượng, để đánh tan tâm lý xem nhẹ an toàn của việc đội nón bảo hiểm.
Điểm khác biệt là cách tiếp cận rất thẳng và rất quyết liệt của mẫu quảng cáo này, so với các mẫu quảng cáo tuyên truyền rất thiếu thu hút trước đây.

Một quảng cáo "xem rồi quên"Một quảng cáo "xem rồi quên"

----

Thật sự thì đây cũng là câu hỏi phỏng vấn của khá nhiều các agency cũng như phòng marketing, để đánh giá mức độ quan sát và logic của em. Bản thân những người làm Communication cũng cần liên tục tham khảo các mẫu quảng cáo khác nhau, để trau dồi những phương pháp “truyền tải thông điệp”. Một trang web rất hay tổng hợp các mẫu quảng cáo là:

http://adsoftheworld.com/

Còn 2 kỹ năng “truyền đạt” và “làm việc nhóm” thì ít nhiều cần được trau dồi trong thực tế công việc. Đó cũng là lý do những bạn có kinh nghiệm đi làm thêm hay tham gia hoạt động xã hội/CLB sẽ thường được ưu tiên trong các buổi phỏng vấn tuyển dụng. Và ngạc nhiên thay, kỹ năng khó nhất là kỹ năng “truyền đạt” – đặc biệt trong mảng agency là nơi bao gồm nhiều con người ở bộ phận và cá tính, chuyên môn khác nhau.

Kỹ năng truyền đạt trong các công ty agency, nhất là truyền đạt liên quan về ideas thì rất cần hạn chế việc “tam sao thất bản”. Để bảo đảm sự truyền tải chính xác và toàn vẹn nhất thông tin lẫn cảm hứng sáng tạo, các công ty agency có một dạng document riêng cho việc này – gọi là “Creative Brief”. Đúng như tên gọi, văn bản này rất ngắn (brief) – thường chỉ nằm trong 1 hay 2 trang A4, nhưng là “kim chỉ nam” của toàn bộ tập thể tham gia vào dự án. Những ý tưởng hay định hướng đưa ra đều được “phán xét” (judge) dựa trên việc “on-brief/off-brief” (có phù hợp với brief ban đầu không?)

Brief tiếng Anh có nghĩa là cái quần nhỏ, bận ở trong, ít khi khoe ra ngoài (trừ khi có sự cố lộ hàng). Phải thừa nhận cái brief nó ngắn nhưng rất “hứng”.
Và cái creative brief cũng vậy, ngắn nhưng đủ tạo nên cảm hứng cho bộ phận sáng tạo tạo ra những tác phẩm quảng cáo hay.

Brief thật ra chỉ là một văn bản nhằm để giao tiếp trong suốt quá trình sáng tạo. Khách hàng gởi cho chúng ta một cái brief gọi là client brief là đã hàm chứa trong đó những thông tin, yêu cầu của khách hàng. Nhưng ta vẫn cần một creative brief dùng trong nội bộ công ty quảng cáo.
Chi tiết bạn tham khảo thêm trong blog của anh Phương Hồ, giảng viên của AiiM nhé:

http://phuonghoblog.wordpress.com/2011/07/05/brief/
http://phuonghoblog.wordpress.com/2012/07/27/ngan-nhung-rat-hung/
------

Cuối cùng là đề tài muôn thưở của người làm Communication: vốn sống.

Nói một cách nào đó, người làm Communication – nhất là bộ phận Creative, là người mang những cái “tôi” trải nghiệm ra để làm nó rộng hơn, bao dung hơn để lay động cái “ta” của công chúng.

Tất cả những kinh nghiệm, quy trình, kỹ năng, kiến thức mà người làm Communication có được đều nhằm nhiệm vụ giúp họ dễ dàng “nói cho ra” những điều “ai cũng biết nhưng chưa ai nói”.

Vốn sống nhiều không có nghĩa là phải trải nghiệm quằn quại, lĩnh sẹo xăm hình – mà đơn giản là những người sống nhiều, quan tâm nhiều, suy ngẫm nhiều và không để bất kỳ khoảng khắc nào của cuộc sống trôi tuột qua một cách vô nghĩa và lãng phí.

Vốn sống, tuy là vô hình – không được ghi vào CV/Portfolios nhưng đó lại là điều làm nên sự khác biệt của những người làm Communcation giỏi. Viết nữa thì không biết bao giờ mới hết – thôi thì giới thiệu phần này để em đọc một loạt nhật ký của một người bạn anh vậy, hơi đặc biệt một chút – vì là “nhật ký sáng tạo”

http://www.toiyeumarketing.com/nhat-ki-sang-tao/

Ngày mai, hỡi những bạn trẻ say mê sáng tạo, hãy cầm lên quyển sách mình chưa đọc bao giờ, bắt chuyện với những người ở phòng khác trong công ty, vác máy chụp hình, quơ ba lô đến những nơi mới mẻ, chẳng cần qua 1 nước khác, đặt chân đến một quận khác là đã có rất nhiều cái mới rồi, đừng bao giờ nghĩ bạn đã thấy hết những ý tưởng của đất Sài Gòn.

Thất tình? Sẽ không ai viết về sự cô đơn hay bằng bạn. Mất việc? Bạn đã tích lũy vốn cho những lần “cà não” tìm ý tưởng cho nhãn hàng liên quan đến sự nghiệp, tiền bạc, tương lai… Cháy túi? Bạn sẽ hiểu sâu sắc trong đầu những người tiêu dùng thu nhập thấp đắn đo như thế nào khi chọn một món hàng.
Có lẽ vì thế mà những người giỏi trong ngành quảng cáo tôi gặp đều lên voi xuống chó, ăn thẹo rất nhiều của cuộc đời. Bên trong họ là gia tài những cảm nghiệm mà tôi không biết bao giờ mới sánh bằng.

Trời, xem lại đã viết thành 1 bài dài dằng dặc rồi - vẫn còn thiếu ý 3: "học đại học thì học được gì?"